Test nieuw elektronisch stemsysteem: Meer dan 10 000 mensen nemen deel aan het grote stemexperiment

BRUSSEL, 25/10/2011.- Op donderdag 27 oktober 2011 nemen over heel Vlaanderen en in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest meer dan tienduizend mensen deel aan een groot experiment met een nieuw elektronisch stemsysteem. Het grote stemexperiment is georganiseerd op vraag van federaal minister van Binnenlandse Zaken Annemie Turtelboom, Vlaams minister voor Binnenlands Bestuur Geert Bourgeois en minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk gewest Charles Picqué.

Doel van de test is nagaan of het prototype van het nieuwe elektronische stemsysteem dat tot nu toe in laboratoriumomstandigheden getest is, ook in reële omstandigheden goed werkt en waar het eventueel kan verbeterd worden. 

De kassei-test

Het parlement heeft in 2008 groen licht gegeven voor de ontwikkeling van een nieuw stemsysteem.  De federale overheid, het Vlaamse gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest hebben een gezamenlijke overheidsopdracht uitgeschreven voor de ontwikkeling van een prototype van stemsysteem en de organisatie van een stemexperiment.  Op 27 oktober is het dan zover.

Op 22 verschillende plaatsen in Vlaanderen en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, van Veurne over  Schaarbeek tot Hasselt,  nemen markten, scholen en administraties deel aan het experiment.

Annemie Turtelboom, minister van Binnenlandse Zaken: “Vooraleer de betrokken regeringen besluiten het systeem al dan niet aan te kopen, willen we de stemmachines  die in labo-omstandigheden goed werken, ook aan grondige proeven onderwerpen op het terrein.  Het is zo’n beetje als een fiets, die op rollen goed bolt, ook eens uitgebreid testen op kasseien en in de modder.”

Geert Bourgeois, Vlaams minister van Binnenlands Bestuur: “Nu we groen licht gekregen hebben op technisch vlak, kunnen we het stemexperiment laten plaats hebben. We hopen dat dit goed zal verlopen en dat we hierdoor een stap dichter zijn bij de doelstelling van de Vlaamse regering om in Vlaanderen op 14 oktober 2012 elektronisch te stemmen.”

Charles Picqué, Minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : “Met deze stemmachine hebben we een goede combinatie gevonden van de gemakken die de moderne technologie biedt en de vraag naar de veiligheid en integriteit van het stemproces. Het doel van deze test is nu te zien hoe de burger dit ervaart en hoe de technologie zich gedraagt op het terrein.”

Nog democratischer en transparanter

De belangrijkste nieuwigheid van het elektronisch stemsysteem is dat de stem van de kiezer op een papierstrook wordt afgeprint en niet meer op een magneetkaart wordt geregistreerd. Zo krijgt de kiezer de mogelijkheid na te gaan of de stem die hij of zij via de computer heeft uitgebracht correct geregistreerd is. Er is een duidelijke eenheid tussen de elektronische stem en de stem op papier. Mocht dat nodig blijken kunnen de stemmen ook manueel herteld worden. Het stemsysteem is daardoor democratischer en transparanter dan het vorige, precies wat het parlement in 2008 gevraagd had.

Divers kiespubliek  nodig in stembureaus

Om het stemexperiment zo representatief mogelijk te maken,  sluit  het experiment qua inhoud en organisatie zo nauw mogelijk aan bij echte verkiezingen. Zo houdt het rekening met het feit dat verkiezingen in België op één dag gebeuren, dat op alle plaatsen dezelfde openings- en sluitingsuren gelden, dat een zeer divers kiespubliek komt opdagen enz.

Om aan die eisen te voldoen,  hebben de organisatoren gekozen voor zeer verschillende locaties die een zo representatief mogelijk beeld geven van  de kiezers (jong, oud, arbeiders, hoogopgeleiden, vertrouwd met computer of niet, …) en van de verkiezingssituaties (tweetalige gemeenten of niet).

Op elke plek wordt een volledig stembureau opgesteld met stemhokjes, stemcomputers, een voorzitterscomputer en een elektronische urne. Ieder stembureau zal, zoals bij echte verkiezingen, geleid worden door een voorzitter, met daarnaast twee bijzitters en twee waarnemers.

De organisatoren hebben fictieve verkiezingslijsten opgesteld voor het experimenten. De kiezers krijgen de keuze tussen lijsten met muziekgenres en uitvoerders ervan en lijsten met sportdisciplines en bekende sportmensen uit elke discipline. 

Na het sluiten van de stembureaus verzamelen de federale, Vlaamse en Brusselse overheid de resultaten die, zodra ze verwerkt zijn, gepubliceerd worden op de website van de FOD Binnenlandse Zaken.

Leermoment

Het experiment moet de organisatoren toelaten  het functioneren van het nieuwe stemsysteem in reële omstandigheden te onderzoeken, bijvoorbeeld  hoe de kiezers de nieuwe stemcomputers ervaren, hoe kiezers met de computers omgaan, of het systeem gebruiksvriendelijk is, of  de instructies voor het stemmen duidelijk zijn,  hoe voorzitters en bijzitters het nieuwe systeem ervaren enz.

Waarnemers zullen tijdens de test ook algemene informatie inzamelen over het stemproces, bijvoorbeeld; hoe lang doet een kiezer erover om te stemmen, hoeveel tijd neemt het scannen van het stembiljet enz.

Op basis van alle vergaarde informatie kunnen de betrokken federale en gewestelijke overheden met kennis van zaken het nieuwe stemsysteem evalueren en eventueel bijsturen. Op basis van de conclusies van dit grote stemexperiment zullen de overheden ook beslissen of zij het nieuwe stemsysteem willen aankopen of niet.

Voor informatie over het verloop van het experiment op de dag zelf, check zeker ook onze blog:

www. Experiment2011.rrn.fgov.be

Het elektronisch stemsysteem in enkele stappen:

Kort samengevat verloopt het systeem als volgt:

-          Een lid van het stembureau geeft aan de kiezer een token of smartcard waarmee zij de stemcomputer kan opstarten

-          De kiezer gaat naar het stemhokje, start de stemcomputer en brengt op het touchscreen van de computer zijn of haar stem uit.

-          Nadat de kiezer zijn of haar keuze heeft bevestigd, wordt een stembiljet (papierstrook ) geprint. Op de papierstrook ziet de kiezer de stem(men) die zij of hij heeft uitgebracht en een barcode die de elektronische versie bevat van de uitgebrachte stem(men)

-          Nadat de kiezer geverifieerd heeft of het papier correct de stem(men) weergeeft die zij of hij op de computer heeft uitgebracht,  plooit de kiezer het biljet dubbel met de tekst aan de binnenkant.

-          Aan de urne scant de kiezer zelf de barcode op de papierstrook, de stem wordt dan geregistreerd, daarna vouwt de kiezer de papierstrook opnieuw dubbel en stopt ze in de urne.

-          Als iedereen gestemd heeft, worden de stemmen overgebracht naar een verzamelpunt of totalisatiebureau waar de resultaten verwerkt en opgeteld worden.

-          Vanuit het totalisatiebureau worden de stemmen beveiligd overgemaakt naar de FOD Binnenlandse Zaken in Brussel

Het stemexperiment in cijfers:

·         Aantal stembureaus:                                                                                   24

·         Aantal (fictieve) kieskringen:                                                                   4

·         Aantal machines met het nieuw elektronische stemsysteem: 90

·         Aantal voorzitters, bijzitters en waarnemers:                                   130

 Per bureau zullen één voorzitter, twee bijzitters en twee waarnemers aanwezig zijn.  Het zijn allemaal ambtenaren van de federale, Vlaamse of Brusselse administraties.

·         Aantal mensen voor de totalisatie:                                                        10

Deelnemende diensten

Op volgende locaties nemen diensten, bedrijven, scholen of rustoord deel aan het experiment met één  of meer stembureaus:

·         Stad Antwerpen : stadsdiensten in BELL-toren (2 maal), Sint-Laureisstraat 1, Antwerpen

·         Stad Gent : algemeen publiek en stadsdiensten op Woodrow Wilsonplein, Gent

·         Veurne : personeel en bezoekers van OCMW-dienstencentrum De Zonnebloem, Zuidstraat 67, 8630 Veurne

·         Hasselt:  leerlingen en personeel van de Provinciale Hogeschool Limburg, Elfde-Liniestraat 24, Hasselt

·         Leuven : personeel Vlaams administratief Centrum (VAC), Diestepoort 6, Leuven

·         Leuven: personeel Provincie Vlaams Brabant, Provincieplein 1, Leuven

·         Mechelen: personeel kantoren Hewlett Packard, Blarenberglaan 2/C, Mechelen

·         Mechelen: bewoners en personeel  rustoord Hof van Egmont, Hendrik Speecqvest 5, Mechelen

·         Brussel:  personeel kantoren Vlaamse Overheid in

o    Boudewijngebouw, Koning Albert II-laan 30 in 1000 Brussel

o   Consciencegebouw, Koning Albert II-laan 15 in 1000 Brussel

o   Ellipsgebouw, Koning Albert II-laan 35 in 1030 Brussel

·         Brussel: personeel Algemene Directie Instellingen en Bevolking, Binnenlandse Zaken, Koloniënstraat 11 in 1000 Brussel

·         Brussel: personeel Centrale diensten Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken, Leuvenseweg 1 in 1000 Brussel

·         Brussel: personeel Algemene Directie Veiligheid en Preventie, Waterloolaan 76 in 1000 Brussel

·         Brussel: personeel Dienst Vreemdelingenzaken, WTC II, Antwerpsesteenweg 59B, 1000 Brussel

·         Brussel: personeel Federale Politie, kwartier de Witte de Haelen, Ruiterijlaan in 1040 Etterbeek

·         Elsene : campus ULB (bibliotheek) studenten  en personeel, F. Rooseveltlaan 50, 1050 Elsene

·         Schaarbeek : CCN Noordstation   algemene publiek en personeel Ministerie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Vooruitgangsstraat 80, 1035 Schaarbeek

·         Sint-Gillis : stadhuis algemeen publiek en personeel gemeentediensten, Van Meenenplein 39, 1060, Sint-Gillis

·         Sint-Gillis : op het Sint-Gillis Voorplein (markt) algemeen publiek, Sint-Gillis Voorplein (Waterloosesteenweg), 1060 Saint-Gilles

·         Sint-Pieters- Woluwe : gemeentehuis algemeen publiek en personeel gemeentediensten,Charles Thielemanslaan 93, 1150 Sint-Pieters-Woluwe

Voor meer informatie of voor een plaatsbezoek op de dag van het experiment kan u volgende personen contacteren:

o   Jef Schoenmaekers, woordvoerder Minister van Binnenlandse Zaken, Annemie Turtelboom: 0476/759813

o   Peter Buysrogge, woordvoerder Vlaams Minister van Binnenlandse Bestuur Geert Bourgeois: 0478/420385

o   France Marage, woordvoerster Minister-President van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest,  Charles Picqué: 0497/599111