Minister Bourgeois vereenvoudigt wetgeving over Onroerend Erfgoed

De Vlaamse regering keurde vandaag op voorstel van Vlaams minister Geert Bourgeois het voorontwerp van decreet betreffende het onroerend erfgoed goed.

Sinds tientallen jaren bestaan er wetten en decreten om het behoud van waardevolle monumenten, landschappen en archeologische vondsten te regelen.

Door opeenvolgende wijzigingen werd de regelgeving onoverzichtelijk en onduidelijk. Bovendien was het begrip ‘onroerend erfgoed’ voordien nergens decretaal vastgelegd.

“De Vlaamse Regering engageerde zich in het Regeerakkoord 2009-2014 om een nieuw overkoepelend decreet op te stellen dat alle voorgaande decreten zou vervangen,” legt minister Bourgeois uit. “Daarmee willen we de wetgeving over onroerend erfgoed eenvoudiger en logischer maken voor iedereen: de betrokkenen uit de sector en zeker ook voor de burgers die met onroerend erfgoed te maken hebben.”

Het decreet onroerend erfgoed heeft als doel om het behoud en het beheer van de waarden van onze landschappen, monumenten en archeologie te verzekeren. De nood aan een nieuwe, integrale benadering van het onroerend erfgoed vertaalt zich in dit nieuwe onroerend erfgoeddecreet. Dit decreet moet de drie bestaande decreten (monumentendecreet van 1976, archeologiedecreet van 1993 en landschapsdecreet van 1996) en een wet uit 1931 op het behoud van monumenten en landschappen vervangen.

De belangrijkste nieuwigheden in het decreet zijn:

-          Het zwaartepunt van het Onroerend Erfgoedbeleid ligt vandaag nagenoeg volledig bij de Vlaamse overheid. Minister Bourgeois wil de steden en gemeenten echter ook op dit vlak meer verantwoordelijkheid en inspraak geven, door de mogelijkheid te bieden om gemeenten te erkennen als onroerend erfgoedgemeente. Zo’n onroerend erfgoedgemeente kan dan de toelating geven op bepaalde werken uit te voeren als beschermd erfgoed.

-          Onroerend erfgoed wordt nog meer een volwaardig en geïntegreerd onderdeel in het Vlaams beleid: de administratie Onroerend Erfgoed wordt op dit moment omgevormd tot een zichtbare en herkenbare entiteit binnen de Vlaamse overheid. Er komt een zorgplicht voor overheden voor items die opgenomen zijn op de vastgestelde erfgoedinventarissen. Beheersplannen voor onroerend erfgoed zullen zoveel mogelijk geïntegreerd worden in de natuurrichtplannen en bosbeheerplannen.

-          Het nieuwe decreet bevat een aantal artikels in functie van een betere digitale ontsluiting van het onroerend erfgoed. De verschillende inventarissen (bouwkundig erfgoed, archeologische zones, landschapsatlas, houtige beplantingen met erfgoedwaarde en historische tuinen en parken) zullen gedigitaliseerd worden. Informatie over lopende openbare onderzoeken, bijvoorbeeld in het kader van een beschermingsprocedure, zal op de website van de administratie en de gemeentebesturen te vinden zijn.

-          Archeologie zal beter geïntegreerd worden in projecten. Een betere procedure met duidelijke regels moet ervoor zorgen dat archeologie minder ad hoc benaderd wordt. Momenteel is het zo dat archeologie veel te laat in bouwprojecten aan bod komt. Een nieuwe procedure moet archeologie vroeg genoeg in het bouwproces integreren.  De mogelijkheid om een solidariteitsfonds op te richten is in het decreet ingebouwd, alsook meer financiële ondersteuning vanuit de overheid voor archeologie.

Voor het tot stand komen van dit nieuw decreet is overleg gepleegd met de vertegenwoordigers van andere beleidsdomeinen, gemeenten en provincies, van  erfgoedverenigingen en ook uit de privésector.

Dit voorontwerp van decreet wordt nu voor advies gestuurd naar de Strategische Adviesraad Ruimtelijke Ordening (SARO) en de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV).